Khớp khuỷu tay là một trong những khớp quan trọng nhất của chi trên, đóng vai trò cầu nối giữa cánh tay và cẳng tay. Đây là khớp bản lề phức hợp, được hình thành từ sự kết hợp của ba xương chính: xương cánh tay (humerus), xương trụ (ulna) và xương quay (radius). Nhờ cấu trúc đặc biệt này, khớp khuỷu tay không chỉ cho phép gập duỗi mà còn hỗ trợ xoay cẳng tay – những chuyển động thiết yếu trong sinh hoạt hàng ngày.
Theo quan điểm Đông y, khuỷu tay thuộc hệ thống kinh lạc Tâm, Tâm bào và Can, là nơi hội tụ nhiều huyệt vị quan trọng như Thiếu hải, Khúc trì, Thủ tam lý. Chính vì vậy, khi khớp khuỷu tay khỏe mạnh, khí huyết lưu thông tốt sẽ giúp toàn bộ chi trên hoạt động linh hoạt, giảm nguy cơ tê bì, mỏi cơ.
Khớp khuỷu tay được cấu tạo như thế nào?
Khuỷu tay không phải là một khớp đơn lẻ mà là sự kết hợp hài hòa của ba khớp nhỏ, hoạt động đồng bộ để tạo nên sự linh hoạt vượt trội:
- Khớp cánh tay – trụ: Đây là khớp chính chịu trách nhiệm cho động tác gập duỗi khuỷu tay. Phần lồi cầu xương cánh tay tiếp khớp với ổ chảo của xương trụ, tạo nên chuyển động bản lề chắc chắn, giúp bạn dễ dàng đưa tay lên miệng khi ăn cơm hay nâng ly nước uống.
- Khớp cánh tay – quay: Nằm ở phía ngoài, khớp này cho phép xương quay xoay quanh trục của mình khi gập duỗi khuỷu. Nhờ vậy, cẳng tay có thể thực hiện động tác sấp ngửa nhẹ ngay cả khi khuỷu tay đang gập – ví dụ như khi vặn nắm cửa hay cầm thìa xúc cơm.
- Khớp quay – trụ gần: Khớp này nằm giữa đầu trên của xương quay và xương trụ, cho phép cẳng tay xoay hoàn toàn độc lập với cánh tay. Đây chính là cơ chế giúp bạn xoay lòng bàn tay lên (ngửa) để hứng nước hoặc xoay xuống (sấp) để cầm bút viết.
Sự phối hợp nhịp nhàng giữa ba khớp nhỏ này được bao bọc bởi bao khớp dày chắc, nhiều dây chằng và cơ mạnh mẽ như cơ nhị đầu, cơ tam đầu cánh tay, tạo nên một hệ thống vừa linh hoạt vừa bền bỉ.

Những chức năng chính của khớp khuỷu tay
Khớp khuỷu tay không chỉ đơn thuần là “cái bản lề” mà còn đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng để chi trên hoạt động hiệu quả:
- Cho phép chuyển động đa chiều: Khớp khuỷu tay hỗ trợ hai nhóm chuyển động chính là gập-duỗi (từ 0° đến khoảng 150°) và xoay sấp-ngửa (khoảng 180°). Nhờ đó, bạn có thể thực hiện hàng loạt thao tác từ đơn giản như mặc áo, chải tóc đến phức tạp như đánh tennis, chơi cầu lông.
- Chịu lực và giữ ổn định: Với cấu trúc xương chắc chắn và hệ thống dây chằng chéo mạnh mẽ, khớp khuỷu tay có khả năng chịu lực lớn lên đến hàng trăm kilogram trong các động tác như chống đẩy, nâng tạ hay đỡ vật nặng. Đây cũng là lý do vì sao khuỷu tay ít bị trật khớp hơn so với khớp vai.
- Truyền dẫn thần kinh và cảm giác: Ba dây thần kinh lớn là thần kinh trụ, thần kinh giữa và thần kinh quay đều đi qua vùng khuỷu tay. Khi khớp khỏe mạnh, tín hiệu vận động và cảm giác được truyền tải nhanh chóng, giúp bàn tay thực hiện các động tác tinh tế như gõ bàn phím, thêu thùa hay chơi nhạc cụ.
- Đảm bảo tuần hoàn máu: Hệ thống động mạch cánh tay phân nhánh thành động mạch trụ và động mạch quay ngay tại vùng khuỷu, cung cấp oxy và dưỡng chất liên tục cho toàn bộ cẳng tay và bàn tay. Nhờ vậy, dù bạn làm việc nặng bao lâu, tay vẫn không bị tê lạnh hay mỏi rã.
Vì sao cần hiểu rõ về khớp khuỷu tay?
Hiểu rõ cấu trúc và chức năng của khớp khuỷu tay giúp chúng ta ý thức hơn trong việc bảo vệ “cánh tay đắc lực” này. Theo Ông Nguyễn Thành Danh – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với hơn 20 năm kinh nghiệm điều trị bệnh lý xương khớp: “Khớp khuỷu tay khỏe thì khí huyết mới thông, tay chân mới linh hoạt. Khi hiểu được vai trò của nó, chúng ta sẽ biết cách vận động đúng, tránh lạm dụng dẫn đến thoái hóa sớm.”
Tại Dược Bình Đông, các bài thuốc Đông y gia truyền được nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm nuôi dưỡng chính khí, hoạt huyết thông lạc, giúp khớp khuỷu tay luôn dẻo dai dù làm việc nặng hay chơi thể thao cường độ cao. Sản phẩm từ thảo dược thiên nhiên như Cao xương khớp Bình Đông, Cao ban long Bình Đông đã đồng hành cùng hàng triệu người Việt trong việc duy trì sức khỏe xương khớp bền vững.
Hãy lắng nghe cơ thể và chăm sóc khớp khuỷu tay ngay hôm nay – bởi một cánh tay khỏe mạnh chính là nền tảng cho cuộc sống năng động và trọn vẹn.
Tư vấn bởi Ông Nguyễn Thành Danh – Truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông.
Thông tin của Lương y Nguyễn Thành Danh
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Danh – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.
Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu, Bệnh viện Tâm Anh, Medlatec, Phòng khám ACC















